Blóštaka, rauškįl og fleira

2021-02-23 (8)Ķ Kjarnanum er frétt af žvķ aš Flokkur Fólksins sé bśinn aš finna fjöruna sķna og lendingin er sś aš banna skuli ,,blóšmerahald".

Blóšmerabśskapur gengur śt į žaš aš dżralęknar taka blóš śr fylfullum hryssum og til vinnslu ķ lķftękniišnaši. 

Žaš eitt aš blóštakan sé unniš af dżralęknum og skepnuhaldiš undir eftirliti dżralękna og hryssuhaldiš einnig undir eftirliti dżralękna Matvęlastofnunar ętti aš geta dugaš til aš venjulegt fólk sęi, aš um er aš ręša sómasamlegan bśskap sem flestir ęttu aš geta sętt sig viš.

Žaš dugar samt ekki Flokki fólksins og ekki er annaš aš skilja į žeim įgęta flokki, en aš vilji standi til merunum skuli öllum slįtraš og fólkiš sem žennan bśskap stundar finni sér annaš aš gera aš slįtruninni lokinni.

2021-02-23 (9)Žingmašur annars stjórnmįlaflokks vann sér žaš til fręgšar aš kveša uppśr meš žaš aš drepa ętti alla minka ķ eldi og leggja af minkabśskap og reyndar blóšmerabśskap lķka. Geršist žetta viš lķtinn fögnuš margra og m.a. undirritašs. Hugmyndin um förgun blóšmera er sem sagt komin frį žeim žingmanni og hefur nś skotiš rótum hjį Ingu Sęland og Flokki fólksins.

Žingmašurinn fyrrnefndi vann sér ekki mikinn stušning ķ flokki sķnum og er kominn ķ pólitķska fżlu og eftir žvķ sem best er vitaš heldur hann sig žar. Nema aš veriš geti aš hann sé kominn yfir til Flokks fólksins, en ekki er vitaš aš svo sé, žó hugmyndafręši hans varšandi landbśnašarmįl falli žar ķ góšan jaršveg.

 

 

 

Önnur landbśnašmįl 

2021-02-23 (3)Annars er margt jįkvętt aš frétta af landbśnašarmįlunum samkvęmt žvķ sem lesa mį ķ Morgunblaši dagsins. Uppskera į rauškįli fimmfaldast og mikil aukning var į żmsum öšrum tegundum s.s. kįli kartöflum og korni og fleiru.

Fuglaflensan er į sveimi ķ Evrópu og Matvęlastofnun er į tįnum, fylgist meš framvindu flensunnar og viš treystum žvķ aš žar meš sé žaš allt ķ góšum höndum.

Vonum žaš besta en bśumst viš žvķ versta, eins og ķslenska žjóšin hefur lengst af žurft aš gera.

Lengst til vinstri į sķšu 4 ķ Morgunblašinu ķ dag er sagt frį hremmingum dreifbżlisverslunarinnar. Sį verslunarrekstur fékk kaldar kvešjur frį fjįrmįla og forsętisrįšherra į dögunum, žegar žau fęršu Póstinum 480 milljóna gjöf frį skattborgurunum til aš Pósturinn gęti haldiš įfram aš dreifa vörum śt um land beint til neytenda og undir kostnašarverši. Ekki fylgdi sögunni aš ašfangaöflun dreifbżlisverslunarinnar yrši nišurgreidd af almannafé meš sama hętti, en viš sjįum hvaš setur.


Sameining afuršastöšva og tollamįl

2020-04-17 (2)Viš sem reynt höfum samkeppnisįst żmissa ašila ķ samfélagi okkar undanfarna įratugi fylgjumst af įhuga meš žeirri umręšu sem fram fer nś um stundir varšandi žau mįl. Viš vitum aš samvinnuhugsjónin getur brenglast og viš vitum lķka aš samkeppnisįst sumra ašila į fyrirbęrinu ,,markaši" fer ęši oft eftir žvķ hvaš viškomandi hentar ķ žaš og žaš sinniš.

(Myndin er af ref sem er aš fęra björg ķ bś og er fengin af netinu.)

Hagsmunatengsl og gamalt dęmi

 

Ķslenskt samfélag er lķtiš og tengsl geta veriš ęši fljót aš myndast milli ašila sem hagsmuna hafa aš gęta og stundum er žaš žannig aš tveir eša fleiri taka sig saman, meš žaš sem markmiš aš losna viš žann žrišja. Žegar žaš er gert, er oftast valinn sį sem lķklegt er tališ aš takast muni aš fella, og žaš hefur tekist og žaš örugglega oftar en einu sinni.

Mešulin eru sem sagt ekki alltaf vönduš og til eru lķka dęmi um, aš tveir hafi notaš sér tök sķn innan sameiginlegra hagsmunagęslusamtaka til aš žjarma aš žeim žrišja og bola honum af markaši meš baktjaldamakki af żmsu tagi.

Nżlegt dęmi

 

Fyrir til žess aš gera stuttu sķšan, yfirtók fyrirtęki sem hafši veriš ķ samkeppnisrekstri viš annaš fyrirtęki, rekstur žess sķšarnefnda og nįši žannig einokun į žeim markaši sem um er aš ręša, įn žess aš Samkeppnisstofnun sęi įstęšu til aš grķpa innķ žaš ferli. Stašan į žeim markaši sem žar um ręšir, er žar meš oršin žannig: aš fjölmörg fyrirtęki sem naušsynlega žurfa į sérhęfšri žjónustu aš halda hafa ekki lengur neitt val og einokunarsinnarnir hafa žar meš nįš sķnu fram.

Sameiningarįform ķ landbśnaši

Nś er komin upp sś staša ķ landbśnašinum aš afuršastöšvar hafa įhuga į aš sameinast og eftir žvķ sem undirritušum hefur skilist, er um aš ręša stöšvar į noršanveršu landinu. Hafa žarf ķ huga aš sś sameining ętti ekki aš hafa mikil įhrif į markašnum, žvķ ekki er annaš vitaš en aš aš stęrsta afuršastöš sunnlenskra bęnda sé utan viš žessar sameiningarvišręšur og žvķ myndi vęntanlega verša įfram samkeppni į žvķ sviši sem um getur sem er ašallega slįtrun og sala saušfjįrafurša.

Erna Bjarnadóttir hagfręšingur, beindi spurningum til Samkeppniseftirlitsins ķ grein į visir.is žann žann 15. febrśar sķšastlišinn og spurši sem svo, hvaš žaš vęri sem gerši žaš aš verkum aš ekki gętu gilt sömu undanžįgur frį samkeppnislögum į Ķslandi og ķ Noregi og Evrópusambandslöndunum? Hśn bendir į aš samkvęmt norsku samkeppnislögunum getur norski kóngurinn innleitt undanžįgu frį ,,gildissviši norskra samkeppnislaga." Ķ nišurlagi greinar sinnar beinir Erna eftirfarandi spurningu til forstjóra Samkeppniseftirlitsins: ,,Hvaša skuldbindingar Ķslands aš EES-rétti gera žaš aš verkum aš undanžįgur geta ekki gilt frį samkeppnislögum į Ķslandi fyrir landbśnaš ef slķkar undanžįgur gilda ķ Noregi og ESB?"

Svar forstjórans

Pįll Gunnar Pįlsson forstjóri Samkeppniseftirlitsins, svarar grein Ernu Bjarnadóttur meš grein sem hann skrifar į sama mišil 16. febrśar 2021 į žann hįtt, aš ekki er svo aš sjį sem aš žaš sé Samkeppniseftirlitiš sem sé hindrunin.

Pįll telur ,,vel koma til greina aš innleiša ķ ķslenskan rétt undanžįgur frį samkeppnislögum, įžekkar žeim sem gilda ķ Noregi og ESB." og vitnar ķ umsögn Samkeppniseftirlitsins um frumvarp um breytingu į śthlutun tollkvóta. Žį telur hann margar leišir vera til aš ,,efla stöšu bęnda gagnvart višsemjendum sķnum", auk žess sem til įlita komi ,,aš aušvelda bęndum og hvetja žį til aukins samstarfs sķn į milli" og bętir viš, ,,Bęndur eru staddir į įkvešnum upphafspunkti, žar sem žeir hafa aš verulegu leyti misst forręši į žvķ afuršavinnslukerfi sem žeir byggšu upp į sķšustu öld.".

Sķšan segir hann aš ,,Ķ žessu skyni kemur til greina aš heimila bęndum, į žeim svišum landbśnašar žar sem rekstrareiningar eru mjög litlar, samstarf sķn į milli umfram žaš sem nśgildandi samkeppnislög heimila, meš lķkum hętti og gert hefur veriš ķ Noregi og į vettvangi Evrópusambandsins.“

...forsagan

Ķ svari sķnu minnir Pįll Gunnar Pįlsson į aš samkeppnisreglur nśtķmans eigi rętur aš rekja til hagsmunabarįttu bęnda ķ Bandarķkjunum, sem ķ lok 19. aldar hafi žurft aš berjast viš einokunartilburši flutningafyrirtękja og afuršastöšva, sem kemur ekki žeim sem žetta ritar į óvart, sé hugsaš til baka inn ķ ķslenskan veruleika.

Višhorfin

Svari forstjórans lżkur į žann hįtt aš bęndur ęttu aš geta vel viš unaš. Hann lżsir įnęgju meš jįkvęš višhorf bęnda, višhorf sem beri merki sóknar og nżsköpunar, įhuga į aš efla forręši yfir eigin framleišslu og vilja til aš styrkja tengslin viš neytendur.

Tekjur bęnda koma frį neytendum, żmist ķ formi styrkja af żmsu tagi s.s. ķ saušfjįrrękt, nautgriparękt og garšyrkju og sķšan sem tekjur af sölu afuršanna bęši hjį žeim fyrrnefndu og sem hinum bśgreinunum, žar sem samskiptin eru gegnsęrri og nįnari. Skrifum žeirra Ernu Bjarnadóttur og Pįls Gunnars Pįlssonar um žetta efni er ekki vķst aš sé lokiš, ž.e. um samkeppnismįlin, sameiningu afuršastöšva og tollafyrirkomulag į landbśnašarvörum.

Svo mikiš er vķst aš žegar žetta er veriš aš rita birtist grein eftir Ernu, žar sem hśn fagnar svari forstjórans og hnykkir į hvernig aš skuli stašiš; bendir į 2. grein norskrar reglugeršar og tilteknar greinar ķ norskum og ESB- samkeppnislögum.

Besta vörnin

Erna segir augljóst aš žau séu sammįla um innleiša undanžįgur og aš sókn sé besta vörnin, hśn segist spila sókn ķ fyrri grein sinni og fagnar žeim sigri sem viršist hafa nįšst fyrir ķslenska bęndur.Óhętt er aš fagna žvķ, ef nišurstašan veršur sś sem sóst er eftir, aš minni fyrirtęki geti sameinast, meš žaš sem markmiš aš reksturinn styrkist. Einnig er hęgt aš fullyrša, aš žaš er sama hve mikil sameining afuršastöšva į sér staš, aš sameiningin ein mun ekki tryggja reksturinn.

Mun eitthvaš lagast?

 

Mešan haldiš er įfram aš framleiša allt aš tvöfalt umfram markašsžörf, svo sem gert er ķ saušfjįrręktinni, ķ sérkennilegu višskiptasambandi viš rķkisvaldiš, sambandi sem kalla mį verktöku og samžykkt er į Alžingi ķ bśningi bśvörusamninga og sķšan framfylgt af stjórnvöldum sem kosta aš auki markašssetningu į afuršinni aš hluta ķ beinni samkeppni viš bśgreinarnar sem eru utan bśvörusamninganna, mun fįtt lagast.

Öšrum komiš til bjargar

Vel getur veriš aš hęgt sé aš finna žaš śt meš pólitķskum loftfimleikum og atkvęšaveišum aš fjįrmunum žjóšarinnar og takmörkušu beitilandi sé best variš meš slķku rįšslagi. Nżlega mįtti lesa ķ Bęndablašinu hugleišingu ķ žį veru af ritstjóra blašsins, aš halda žyrfti śti magnframleišslu (į kindakjöti vęntanlega) til aš ķslenska žjóšin gęti ķ óljósri framtķš komiš til bjargar öšrum žjóšum, ef žęr tękju nś upp žvķ į aš strķša hver viš ašra eins og fyrrum hefši gerst.

Séu slķk holtažokusjónarmiš rįšandi ķ stjórnsżslunni er vandséš hvernig komast į śt śr fjįraustri, skipulagsleysi og almennu rugli ķ žessum mįlum.

Sinnaskipti

Eftir aš žessum skrifum var lokiš kom fram enn ein greinin um samkeppnismįl og tollamįl undir yfirskriftinni ,,Samvinna bęnda ķ sölu bśvara" og nś frį einum af vonbišlum Framsóknarflokksins til kjósenda vegna komandi alžingiskosninga. Sį sér nś sólina ķ afstöšu Noregs og ESB til samkeppni og tollamįla og sannast žar sem endranęr, aš seint veršur reiknaš śt meš vissu hver afstaša žess stjórnmįlaflokks er til Evrópumįlanna!


Listar tveggja flokka

Frambošslistar tveggja flokka eru teknir til umfjöllunar ķ tveimur fréttaskżringum ķ Morgunblašinu 15/2/2021.

2021-02-15 (2)Listarnir eru annarsvegar listar sjįlfstęšismanna og hins vegar listar Samfylkingarinnar og blašamašurinn sem um fjallar er Andrés Magnśsson. Andrés tekur til umfjöllunar frambošsmįl Sjįlfstęšismanna meš eftirfarandi hętti: ,,[...] Įslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mįlarįšherra hyggst sękj­ast eft­ir efsta sęti ķ sam­eig­in­legu próf­kjöri höfušborg­ar­kjör­dęm­anna, žar sem Gušlaug­ur Žór Žóršar­son ut­an­rķk­is­rįšherra er fyr­ir."

Nęst er tekiš fyrir Noršvesturkjördęmi og žar er en meira fjör, žvķ Žórdķs Kolbrśn Reykfjörš Gylfadóttir rįšherra, sękist eftir fyrsta sętinu og mun žį taka žaš ,,af" fyrrverandi formanni Bęndasamtakanna og nśverandi žingmanni Haraldi Benediktssyni.

Žórdķs hefur vakiš athygli fyrir glęsilega framgöngu ķ rįšherrastarfinu, sköruglegan og skżran mįlflutning og gera mį rįš fyrir aš mörgum sjįlfstęšismanninum žętti fengur ķ aš fį hana ķ oddvitasętiš.

Sušurkjördęmi kemur til umfjöllunar ķ fréttaskżringunni og žar eiga sjįlfstęšismenn góšan kost žar sem er Gušrśn Hafsteinsdóttir išnrekandi ķ Hveragerši.

Gera mį rįš fyrir aš mörgum sjįlfstęšismanninum žykji gott aš fį hana ķ fyrsta sęti lista flokksins ķ kjördęminu.

 

 

 

 

 

 

 

2021-02-15 (5)Nęst tekur blašamašurinn fyrir framboš Samfylkingarinnar į höfušborgarsvęšinu og greinir frį žvķ aš listar hafi veriš samžykktir meš yfirgnęfandi fjölda atkvęša. Žar eru žaš Helga Vala Helgadóttir og Sigrśn Flosadóttir hagfręšingur, sem leiša munu listana og ęttu flestir aš geta veriš įnęgšir meš žaš val.

Višhorf blašamannsins til flokksins sem hann er aš fjalla um birtist lķklega ķ eftirfarandi texta: ,,Ef flokk­ur­inn er bęši aš fęr­ast til vinstri og ķ pó­pślķ­sk­ar įtt­ir, žį veršur aušvitaš fróšlegt aš fylgj­ast meš žvķ hvernig Kristrśn Flosa­dótt­ir sem­ur sig aš žvķ, hśn er ekki sama sinn­is og var gagn­gert sótt til žess aš ein­hver ķ žing­flokkn­um kynni pró­sent­u­r­eikn­ing."

Óhętt er aš segja aš hér hafi pólitķskar skošanir höfušsins sigraš hendur og fingur į lyklaboršinu, žvķ varla gerir blašamašurinn rįš fyrir aš svo sé komiš fyrir žingflokki Samfylkingarinnar aš ekki finnist žar fólk sem ręšur viš prósentureikning!

Żmislegt mį segja um žingmenn, en aš ętla žeim žaš aš žeir kunni ekki einföldustu tök į reiknikśnstum višskiptareiknings er frekar hępiš og ómaklegt. Viš gerum rįš fyrir aš žeir rįši viš žann stęršfręšianga hvar ķ flokki sem žeir eru. Myndirnar eru śr Morgunblašinu.


Fullt hśs fjįr?

Žann 9. febrśar 2021 birtist grein eftir Söru Dögg Svanhildardóttur į Vķsi žar sem hśn fjallar um saušfjįrbśskap foreldra sinna. Hśn segir žau vera af žrišju kynslóš žeirra sem sitji jöršina og stundi žennan bśskap.

Minnist žess žegar sveitirnar fylltust af ungu fólki į vorin, fólki sem var fullt įhuga į aš takast į viš sveitastörfin, en tķmarnir breytast og mennirnir meš, eins og žar stendur og nś er stašan sś aš vinsęldir sveitastarfanna hafa dvķnaš.

Foreldrum hennar er tķšrętt um afkomuna og finna fyrir žvķ hve hśn hefur versnaš og hve allt hefur breyst frį žvķ sem var žegar fjölskyldan var fimm manna og yfir ķ žaš, aš nś sitja žau einungis tvö eftir į bśinu.

Sara telur aš bś meš 400 kindur gefi af sér um 8000 kķló af kjöti į įri. Fyrir žaš greiši afuršastöšin fjórar milljónir og rķkiš greiši ķ formi beingreišslna um fjórar milljónir til višbótar. Aš auki koma til greišslur fyrir ull og tśnhiršu sem geri hįlfa milljón. ,,Heilt yfir gefur bżliš um 9 milljónir į įri, meš dyggum stušningi rķkis og afleiddu verši afuršastöšva." segir Sara ķ grein sinni.

Af žessu sést aš stašan er ekki góš og framleišslugetan er afar lķtil (8000 kķló af kjöti) og žaš sem verra er: aš um helmingur teknanna koma sem greišslur śr rķkissjóši.

Žaš mį öllum vera ljóst aš žessi bśgrein er ķ miklum vanda. Sé hśn boriš saman viš hverja ašra kjötframleišslugrein sem er, kemur ķ ljós grķšarlegr munur.

Bś sem er meš nautakjötsframleišslu sem ašalbśgrein vęri ķ mjög erfišri stöšu meš framleišslu sem ekki vęri nema 8000 kķló į įrsgrundvelli, svo ekki sé nś fariš śt ķ samanburš viš alifugla og svķnarękt.

Sauškindin er mjög afkastalķtiš kjötframleišsludżr og samkvęmt tölunum sem Sara tķnir til gefur hver kind um 20 kg af kjöti į įri og er žaš rķflega metiš, žvķ ef rétt er munaš er venjulega talaš um 18,2 kķló.

Žį mį ekki gleyma žvķ aš beinahlutfalliš er mun meira en hjį flestum öšrum bśfjįrtegundum sem notuš eru til kjötframleišslu. Žaš žekkjum viš vel sem kunnum aš meta kindakjötiš; viš vitum hvert hlutfalliš af afskuršinum er og viš vitum lķka hvert hlutfall beinanna er.

Žetta er samt sś landbśnašararafurš sem ķslensk stjórnvöld hafa vešjaš į um marga įratugi og greiša śr almannasjóšum um helming framleišslukostnašarins sem styrki til framleišendanna, halda śti starfsemi til markašssetningar til annarra landa, landa žar sem enginn kannast viš aš skortur sé į žessari kjöttegund, enda flestir vanir öšru kjöti og betra aš žeirra mati.

Viš erum fįtt annaš en vaninn og žannig er meš kjötneyslu sem ašrar venjur, okkur žykir best žaš sem viš erum vön og trślega er žaš ekki sķst bundiš viš matvęli. Undirritašur hefur smakkaš kindakjöt nokkurra annarra landa og ekki fundiš afgerandi bragšmun žar į milli. Af žvķ dreg ég žį įlyktun aš hin meinta ,,sérstaša" ķslenska kindakjötsins, sem aš sögn framleišenda žess byggist į kryddjurtaįti skepnanna į hįlendi landsins, sé stórlega ofmetin svo vęgt sé til orša tekiš.

Aš byggja tekjur sķnar į verktöku hjį rķkissjóši vegna framleišslu į einhverju sem engin vöntun er į og er haldiš śti vegna hugsanatregšu gamalla stjórnmįlaafla sem byggja fylgi sitt į dreifbżlisatkvęšum er ekki traustur grunnur til aš byggja į svo sem dęmin sanna.

Žessi bśgrein er ķ miklum vanda og žaš eru ekki sķst stjórnmįlamenn Framsóknarflokksins, Sjįlfstęšisflokksins og Vinstri gręnna sem į žvķ bera įbyrgš og žį įbyrgš verša žeir aš axla svo lengi sem žeir njóta fylgis, annaš hvort meš žvķ aš kafa ę dżpra ķ vasa skattborgaranna eša, aš finna ašrar leišir til aš tryggja atvinnu į landsbyggšinni en aš halda uppi framleišslu į kjöti sem engin žörf er fyrir. Rķkissjóšur getur vandręšalaust fundiš farveg fyrir rįšstöfun aura sinna įn tilgangsleysis af žessum toga.


Aš breyta flokki

Nafn góšrar bókar sem ég hlustaši eitt sinn į ķ streymisveitu var ,,Aš breyta fjalli". Sérkennilegur titill og ekki gott aš rįša ķ hvaš höfundi er ķ huga lengi vel framan af, en aš lokum kemur ķ ljós hvaš titlinum ręšur.

Ķ morgun las ég ašsenda grein ķ Morgunblaši dagsins og sannfęršist um aš lestri loknum aš žaš er lķka hęgt aš breyta flokki og ef žaš skyldi nś vera einhverjum vafa undirorpiš, žį er aš minnsta kosti hęgt aš lįta sig dreyma um aš gera žaš.

Ritari greinarinnar er hugumstór lķkt og riddarinn gamalkunni og ręšst ekki į garšinn žar sem hann er lęgstur, žvķ žaš er hinn gamalgróni Sjįlfstęšisflokkur sem til stendur aš breyta og žaš er landbśnašarstefna flokksins sem til stendur aš höggva ķ, breyta og laga til, žar til allt veršur oršiš eins og žaš į aš vera.

Höfundur byrjar texta sinn į etirfarandi fullyršingu: ,,Sjįlf­stęšis­flokk­ur­inn hef­ur lengi veriš for­ystu­afl ķ ķs­lensku žjóšlķfi og um leiš tryggt póli­tķsk­an stöšug­leika sem hryggj­ar­stykkiš ķ inn­lend­um stjórn­mįl­um."

Og meš žetta leggjum viš af staš inn ķ daginn vitandi, aš hverjum mun finnast sinn fugl fagur og allt žaš og af žvķ aš viš viljum vera jįkvęš, žį rifjum viš upp Sjįlfstęšisflokkinn sem einu sinni var, flokkinn sem Bjarni heitinn Benediktsson, Geir Hallgrķmsson og fleiri gamlir heišursmenn veittu forystu.

En hvar er hann, žessi stjórnmįlaflokkur sem mašurinn er aš vitna til? Er žaš flokkurinn sem į talsmenn sem skrifa texta sem er ,,ekkert annaš en orš" svo vitnaš sé ķ grein sem birtist ķ Morgunblašinu ķ gęr? Er hann flokkurinn sem til var fyrir Višreisn? Lķklega, žvķ varla er žaš flokkurinn sem er ķ dag, sitjandi ķ rķkissstjórn undir forystu Vinstri gręnna og meš Framsóknarflokkinn į sķna vinstri hönd og fyrrnefnda Višreisn į žį hęgri.

Tillögurnar

Höfundur lętur sér ekki allt fyrir brjósti brenna, enda landsžekktur frumkvöšull og įhugamašur um sölu ķslenska lambakjötsins undir vörumerkinu ,,Icelandic Lamb" og viš vitum aš sótt hefur veriš ķ žeirri barįttu um veröld vķša s.s. Indland og Kķna, en af einhverjum įstęšum rekur okkur ekki minni til aš sótt hafi veriš į varšandi markašssetningu į hinni einstöku afurš til Nżja Sjįlands.

Hinu hefur veriš tekiš eftir aš vinnan hefur oršiš aš ,,hringrįs", žvķ fyrir nokkrum vikum bįrust fréttir af žvķ aš hiš ķslenska lambakjöt hefši hringsólaš um Evrópu og endaš ķ Fęreyjum eftir viškomu m.a. į Spįni og var žį eitthvaš komiš til įra sinna.

Eins og sést hefur markmišinu žar meš veriš nįš, žrįtt fyrir aš ķ eftirfarandi texta sé žvķ stillt upp sem markmiši sem stefna skuli aš: ,,Žess­um mark­mišum mį öll­um nį meš žvķ aš tvinna sam­an tvo mįla­flokka, ž.e.a.s. land­bśnašar- og um­hverf­is­mįl, meš miklu beinni hętti en nś er. Śr verši hringrįs­ar­land­bśnašur. Žannig megi greiša fyr­ir auk­inni veršmęta­sköp­un į grund­velli sjįlf­bęrni, sér­stöšu og vel­feršar. Um­hverfiš, bęnd­ur og neyt­end­ur muni njóta."

Vissulega ekki verra aš setja sér markmiš sem žegar er oršiš, en ešlilegra hefši trślega veriš aš setja sér markmiš sem trśveršugt og raunsętt vęri aš stefna į. Fótboltamenn svo dęmi sé tekiš, setja sér ekki sem markmiš aš skora sama markiš aftur!

Lausnin

Stefnuna, markmišiš žarf aš śtskżra fyrir flokksmönnum og žaš er gert m.a. meš eftirfarandi hętti: ,,Kjarni henn­ar er ķ stuttu mįli sį aš op­in­ber stušning­ur viš bęnd­ur veršur bund­inn viš sjįlf­bęrni- og um­hverf­is­męli­kv­arša. Meš öšrum oršum, žeir bęnd­ur og ašrir mat­vęla­fram­leišend­ur sem upp­fylla til­tek­in um­hverf­is­skil­yrši fį op­in­ber­an fjįr­hags­leg­an stušning, ašrir ekki."

Og viš veltum žvķ fyrir okkur hvernig muni fara fyrir žeim ,,bęndum" sem greitt fį fyrir aš framleiša kindakjöt ķ sig og sķna og einnig hina sem kallašir eru ,,frķstundabęndur" og framleiša kindakjötiš rśmlega ,,ķ sig og sķna" og stunda ,,gęšastżrša saušfjįrrękt" t.d. meš žvķ aš lįta žaš fé sem ekki skilar sér til rétta aš hausti eftir slaklega smölun, sjį um sig sjįlft. Lįta į žaš reyna hvort žaš lifir veturinn af eša ekki, nś eša ef heppnin er meš, aš einhverjir rekist į žaš fyrir tilviljun og komi žvķ aš hśsi.

Allar eiga žessar hugmyndir hins hugumstóra fyrrverandi forstjóra varalķtiš erindi inn į vęntanlegan Landsfund Sjįlfstęšisflokksins og žar į bę verša žęr eflaust teknar, metnar og einhvernveginn fundnar.

Vandi saušfjįrbęnda er ekki minni nś en žegar lagt var af staš meš hjįlp höfundar žeirrar greinar sem hér er vitnaš til og hann mun ekki minnka fyrr en framleišslan lagar sig aš markašnum og bęndurnir losna aš einhverju undan žeim verktökuklafa sem žeir eru ķ hjį rķkisvaldinu.


Sjįlfstęšismenn spyrja

Ole Ant­on Bielt­vedt spyr margra spurninga ķ grein sinni ķ Morgunblašinu (9.2.2021) og er talsvert mikiš nišri fyrir; segist hafa birt grein fyrir tępum žremur įrum og žį hafi hann spurt:

,,Hvaš varš um Sjįlf­stęšis­flokk­inn okk­ar?"

Tilefni spurningarinnar var, aš hann hafši veriš fjarri ķ um 30 įr og kannašist ekki viš gamla flokkinn sinn er hann kom til baka, en žegar hann fór var Sjįlfstęšisflokkurinn, aš hans sögn, lķkur Kristilega demókrataflokknum žżska. Gamli Sjįlfstęšisflokkurinn var žegar hann ,,kom til baka įriš 2016" oršinn lķkur Alternati­ve für Deutsch­land, sem Ole segir aš ,,mun[i] vera hęgrisinnašur [...] žjóšern­is-, öfga- og ķhalds­flokk­ur" klofningur śt śr Kristilegum demókrötum.

Ole undrast aš Sjįlfstęšisflokkurinn skuli vera andsnśinn nįnara samstarfi viš Evrópusambandiš og er hann ekki einn um žaš. Framsóknarflokkurinn er į móti slķku samstarfi žessa stundina, žaš sama gildir um Vinstri gręn (nema hvaš reikna mį meš žvķ aš žar į bę sé sś afstaša višvarandi) og Mišflokkurinn er į sömuleišis į móti žvķ sem flestu öšru sem skynsamlegt gęti veriš og til framfara horft fyrir ķslenska žjóš.

Spurningarnar er nokkrar sem Ole spyr og eftirfarandi eru oršrétt upp teknar:

2021-02-09 (2),,Hvaš var oršiš um skiln­ing, žroska og stjórn­mįla­lega sżn for­ystu žessa flokks, sem žó var skipuš ungu og aš sjį įlit­legu og hęfi­leika­rķku fólki?

Skildi žaš ekki aš įlf­an okk­ar, Evr­ópa, mun ekki geta stašiš af sér įskor­an­ir og ógn­ir langr­ar framtķšar nema sam­einuš og sam­stillt?

Skildi žaš ekki aš vel­ferš, menn­ing og ör­yggi barn­anna okk­ar og barna žeirra vęri ķ hśfi?

Skildi žaš ekki aš viš vor­um žį žegar kom­in 80% ķ ESB ķ gegn­um EES-samn­ing­inn og žįtt­töku ķ Schengen og höfšum und­ir­geng­ist aš taka upp og hlķta reglu­geršum og lög­um ESB įn žess žó aš hafa nokkra aškomu aš gerš og setn­ingu žeirra?

Skildi žaš ekki aš meš žvķ aš taka skrefiš til fulls, ganga 100% ķ ESB, fengj­um viš okk­ar eig­in komm­iss­ar (rįšherra) hjį ESB eins og all­ar ašrar ašild­aržjóšir – hver žeirra hef­ur ašeins einn – sex žing­menn į Evr­ópužingiš og fullt neit­un­ar­vald gagn­vart nżj­um lög­um og öll­um meiri­hįtt­ar įkvöršunum og gęt­um žannig tekiš žįtt ķ allri evr­ópskri stefnu­mót­un og laga­setn­ingu?"

Žaš er von aš spurt sé um skilning og viš erum mörg sem eigum erfitt meš aš skilja hvernig žessi mįl hafa žróast. Viš undrumst ekki aš nśverandi mišflokksmašur og žįverandi utanrķkisrįšherra upprunninn śr Framsóknarflokknum hafi sett samningavišręšur viš ESB ķ bišstöšu, en undarlegt er aš flokkar sem vilja lįta lķta į sig sem raunverulega stjórnmįlaflokka, hafi tekiš svo vanhugsaša og óįbyrga afstöšu ķ mįli sem skiptir žjóšina mjög miklu.

Ekki er sem samningavišręšunum hafi lokiš meš neikvęšri nišurstöšu sķšur en svo, žęr voru rétt farnar af staš žegar žęr voru settar ķ bišstöšu. Og fyrir okkur sem ekki erum ekki innvķgš og innmśruš ķ Sjįlfstęšisflokkinn er eftirfarandi įhugavert og góš upprifjun inn ķ umręšu nśtķmans og er haft eftir Bjarna heitnum Benediktssyni. (Viš sem gaman höfšum af aš fylgjast pólitķkusum fortķšarinnar minnumst žeirra Bjarna og Magnśsar Kjartanssonar ķ sjónvarpsumręšum sinnar tķšar. Bįšir eru žeir lįtnir žessir heišursmenn, en minningin um žį er góš):

„Viš eig­um žess vegna ekki aš ótt­ast sam­vinnu viš ašra, held­ur sękj­ast eft­ir henni til aš bęta landiš og lķfs­kjör fólks­ins sem ķ žvķ bżr.“ sagši Bjarni heitinn (skv. Ole) og ęttu flestir aš geta tekiš undir žau orš.

Skotin į nśverandi forystu Sjįlfstęšisflokksins eru ekki öll upptalin og hér kemur eitt: ,, Žaš er rauna­legt aš for­ystumašur sem leiddi flokk­inn fyr­ir meira en hįlfri öld skuli hafa séš og skiliš okk­ar tķma bet­ur en nś­ver­andi for­usta, sem viršist heltek­in af göml­um kreddu­kenn­ing­um og žjóšern­is- og ein­angr­un­ar­hyggju."

Og hér er annaš: ,,Žaš er lķka og ekki sķšur rauna­legt, nįn­ast hörm­ung­ar­saga, aš for­ystu­menn Sjįlf­stęšis­flokks­ins skuli ekki hafa skiliš hvķ­lķkt ólįn­stól ķs­lenska krón­an hef­ur veriš og er og hversu illa hśn hef­ur fariš meš lands­menn ķ flest­um hugs­an­leg­um form­um sķšustu öld­ina."

Og skotin eru fleiri: ,,Hvaša heil­vita mašur get­ur eig­in­lega stašiš fyr­ir slķkri stefnu, hvaš žį ungt, hęfi­leika­rķkt og vel menntaš fólk!"

Og sķšan:

,,Ég skrifa žessa grein akkśrat nś ķ til­efni žeirr­ar įgętu grein­ar sem Frišjón R. Frišjóns­son skrifaši ķ blašiš 28. janś­ar og žį um leiš ķ til­efni af žeirri mošgrein sem birt var eft­ir Brynj­ar Nķ­els­son 30. janś­ar og inni­hélt ekk­ert nema orš."

Menn innan Sjįlfstęšisflokksins eru sem sagt misįnęgšir meš ,,lopapeysupólitķk", svo notaš sé oršalag sem Steingrķmur Sigfśsson notaši um Vinstri gręn nżlega og sem lesa mį ķ Kjarnanum. Eru misįnęgšir meš nśverandi forystu Sjįlfstęšisflokksins og vilja sjį breytingu.

Stjórnmįlasamtökin Višreisn eru klofningur fólks śr Sjįlfstęšisflokknum og nś er spurningin hvort enn muni tķnast af hinum gamla flokki og vķšsżnt og frjįlslynt fólk muni ķ auknum męli gefast upp į žeim sem eru ,,ekkert nema orš".

Lokaorš Ole eru og framtķšarsżnin er skżr:

,,Von­andi nęr žess neisti aš verša aš bįli sem fer sem eld­ur ķ sinu um flokk­inn og nęr aš hrekja afdankaš liš ungra og ald­inna til sķns rétta heima; ķ Mišflokk­inn."

Žaš helsta sem er aš óttast ef aš žessi ósk raungerist, er aš Mišflokkurinn yrši lķklega stęrstur allra flokka, sé mišaš viš hve ,,afdalamennskan" er rķkjandi innan nśverandi stjórnarflokka auk Mišflokksins. Enginn afstöšumunur er greinanlegur hjį Sjįlfstęšisflokknum, Framsóknarflokknum, Vinstri gręnum og Mišflokknum varšandi ESB- mįlin og žvķ gęti svo fariš aš Mišflokkurinn myndi bólgna ónotalega śt, ef allt ,,lopapeysu" og ,,afdalališiš" fęri žangaš.


Rķkiš rifar seglin

Rķkiš hefur įkvešiš aš rifa seglin og draga saman framleišslu į kindakjöti. Žar er um aš ręša mikil tķšindi, žvķ fram til žessa hafa žaš veriš bęši ęr og kżr ķ landbśnašarstefnunni, aš framleiša sem mest af žessari kjöttegund og vinna meš henni mikla sigra į erlendum kjötmörkušum.

Muna mį aš žvķ hefur veriš haldiš fram aš um sé aš ręša einstaka afurš sem bragšist sem villtar krydd(?) jurtir hįlendisins, sem hvergi finnist nema į landi voru og ekki nóg meš žaš, stofnaš hefur veriš sérstakt fyrirtęki til aš markašssetja afuršina bęši innanlanda og utan. Hįlf ef ekki alrķkisrekiš fyrirtęki sem kallaš er Icelandic Lamb. Ef eitthvaš er aš marka fréttir af žvķ hvernig gengur aš selja vöruna, žį gengur žaš bara vel og gott ef ekki afbragšs vel. Og žar meš fįum viš žaš stašfest aš flest er hęgt aš selja meš ,,góšum" įrangri, ef ekki žarf svo mikiš sem leiša huga, aš žvķ aš fyrir žaš fįist žaš sem lagt var śt til framleišslunnar.

Lķklega eru žessi višskipti ekki eins góš og lįtiš hefur veriš ķ vešri vaka, žvķ nś er svo komiš, eftir žvķ sem lesa mį hér, aš vinnuveitandinn ķ saušfjįrręktinni rķkiš, vill semja viš verktaka sķna saušfjįrbęndur, um aš žeir minnki framleišsluna.

Žaš ber vitni um nżja tķma og strauma, aš viš rekumst į auglżsingu į reglugeršinni ķ Facebook. Žaš er hugsanlega til vitnis um aš hinir nżju tķmar leiši til žess aš ętlunin sé aš vinna mįlefni žessa rķkisrekstrar framvegis fyrir opnum tjöldum ķ staš neftóbaksfylltra bakherbergja; aš lopapeysupólitķkin sé ef til vill į undanhaldi.

Samkvęmt 36. grein reglugeršarinnar, fį žeir sem žįtt taka ķ samdręttinum ,,stušningsgreišslur" og mišaš er viš, aš ekki megi skera meira nišur en 10%, en žaš mį samt endurskoša skv. 31. grein. Vitaš er aš umframframleišslan er mikiš meiri en 10%, kannski 30% og ef til vill mun meira en žaš, enginn veit žaš ķ raun svo brengluš hafa višskiptin veriš meš žessa afurš. Mest af andviršinu er greitt śr rķkissjóši sem nokkurskonar verktakagreišslur og sporslurnar eru svo margar og fjölbreyttar aš ekki er fyrir nema sérfróša aš tķunda žaš allt saman. Og svo margvķsleg er flóra žessi, aš nęr śtilokaš er aš venjulegir bęndur viti um alla möguleikana sem žeim standa til boša. 

2020-04-27 (9)Gęšastżring er eitt fyrirbrigšiš, en eins og vitaš er, eftir aš prófessor viš Landbśnašarhįskólann fletti ofan af žvķ magnaša kerfi, žį er žaš stżri ķ lausu lofti og hefur aldrei veriš sett į stżristśpuna.

Viš lestur į reglugeršinni sést aš ekki er gert rįš fyrir aš hętta greišslum til žeirra sem eingöngu framleiša ķ sig og sķna.

Ekki er heldur svo annaš dęmi sé tekiš, hęgt aš sjį aš hętt verši greišslum śr rķkissjóši  til ,,frķstundabęnda", ž.e.a.s. žeirra sem fį greitt fyrir aš stunda saušfjįrrękt ķ frķstundum.

Og ekkert er žar heldur um, aš taka eigi į svartamarkašsbraski meš heimaslįtraš kindakjöt sem vitaš er, aš stundaš er į haustin en nęr ekkert gert til aš stöšva.

Žaš veršur spennandi aš fylgjast meš framhaldinu, en svo er aš sjį sem rįšherra landbśnašarmįla hafi hugsanlega įhuga į aš vinda ofan af órįšsķunni og žaš er nżjung.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Aš fórna hagsmunum žjóšar

Afleišingar žess aš vilja ekki breytingar geta veriš alvarlegar og um žaš fjallar Žorsteinn Pįlsson ķ pistli sķnum ķ Fréttablašinu.

Afleišingarnar žöngulhugsunar geta svo sannarlega veriš žungbęrar svo sem dęmin sanna og aš sjįlfsögšu ręšst sjįlfstęši žjóša ekki af myntinni einni!

Grein Žorsteins er hnitmišuš og svo er sem hann sé aš semja punkta fyrir nemendur sem eiga aš fara aš ganga til próftöku.

Gera mį rįš fyrir aš žaš sé ekki aš įstęšulausu. Žaš hefur reynst erfitt aš koma žvķ inn hjį žjóšinni aš ķslenska krónan sé ekki góšur kostur og viš munum mörg, aš Žorsteinn var ķ višręšunefndinni sem komiš var į legg til aš semja um inngöngu Ķslands ķ Evrópusambandiš.

Žvķ mišur bar rķkisstjórnin sem viš tók, ekki gęfu til aš halda žeim višręšum įfram og žašan af sķšur ljśka žeim og žvķ eru žęr ķ ,,biš" sem stendur og sś biš er žjóšinni dżr.

Žjóšremba af žvķ tagi sem réši śrslitum um aš višręšunum var slitiš į ekkert skylt viš ęttjaršarįst né neitt af žvķ tagi, žaš er miklu frekar djśp og inngróin minnimįttarkennd sem ręšur för.

Viš žurfum aš velja fólk til forystu fyrir žjóšina sem lętur stjórnast af raunsęi og rökfestu, žaš hefur stundum tekist en ekki nógu oft, en žegar žaš gerist hefur reynslan oršiš góš.

Lokaorš Žorsteins eru eftirfarandi:

,,Nś fęr rķkissjóšur ekki lįn ķ krónum ķ nęgjanlegum męli af žvķ aš krónan virkar ekki eins og sjįlfstęšur gjaldmišill ętti aš gera viš žessar ašstęšur. Žį eru tekin lįn ķ evrum meš lįgum vöxtum en mikilli gengisįhęttu. Mešan lįnin streyma inn styrkist gengiš. Žegar afborganir hefjast veikist žaš. Allir sjį aš žessi pólitķk er ekki byggš į traustum grunni. Veršbólgan og gengisįhęttulįnin sżna aš frį sjónarhóli almannahagsmuna er žaš ekki ókeypis aš standa alltaf ķ vegi fyrir kerfisbreytingum. Žaš hefur afleišingar. En žeir eru vissulega til, sem gręša."


Sagan endalausa - upprifjun į grein

Erna Bjarnadóttir hagfręšingur, var aš rifja upp žessa įgętu grein sem hśn skrifaši ķ Morgunblašiš 2014.

Rétt er aš hafa ķ huga aš žaš er įri įšur en nśverandi formašur Framsóknarflokksins samdi viš Evrópusambandiš um enn meiri og opnari innflutning į svķna, nauta og alifuglakjöti.

Žaš gerši hann augljóslega ķ von um aš markašur opnašist fyrir kindakjöt til Evrópulandanna. Žaš reyndist vera alrangt mat, svo vęgt sé tekiš til orša.

Óhętt mun aš įlykta aš Bęndasamtökin hafi į žessum tķma įttaš sig į žvķ hve mat landbśnašarrįšherrans, sem var ķ samningabröltinu 2015 og ef til vill fyrr, var rangt.

Žįverandi stjórn Bęndasamtakanna hefur trślega séš žaš sem rįšherrann sį ekki, ž.e.a.s. žaš sem er bśiš aš verša žjóšinni og landbśnašinum dżrt, en kom ekki aš fullu fram fyrr en feršamannastraumurinn skrapp saman eftir COVIT-19.

Greininni lauk Erna, sem į žessum tķma var ašstošarframkvęmdastjóri Bęndasamtakanna, į eftirfarandi hįtt og sem hér er fyrir nešan innan tilvitnunarmerkja.:

,,Fyrstu 9 mįnuši įrsins 2014 voru flutt inn 490 tonn af svķnakjöti (įšur en umreiknaš er ķ heila skrokka). Ķ september einum, sem var sķšasti mįnušurinn į tķmabilinu žar sem veittir voru opnir tollkvótar fyrir svķnasķšur, voru flutt inn 148 tonn sem lét nęrri aš vera 57% af mįnašarsölu į innlendu kjöti umreiknaš ķ heila skrokka. Engin bśgrein hvorki svķnakjötsframleišsla né önnur kjöt- eša bśvöruframleišsla mun vaxa og dafna viš slķkar ašstęšur heldur mun smįm saman grafa undan henni, framboš minnka og ķ kjölfariš verša opnaš fyrir enn meiri opna tollkvóta. Hér žarf žvķ aš sporna viš ef ekki į illa aš fara. Žaš er verkefni atvinnuvega- og nżsköpunarrįšherra aš nżta žessa skżrslu til aš grķpa til žeirra ašgerša sem naušsynlegar eru til aš standa vörš um framtķš ķslensks landbśnašar žannig aš žegar verši snśiš frį hnignun til nżrrar sóknar."


Aš tryggja matvęlaframleišslu žjóša

Ķ grein Ernu Bjarnadóttur sem er į bls. 42 ķ Bęndablašinu (2. tbl. 2021) fer hśn yfir og ber saman ,,hvernig ESB og Noregur standa vaktina ķ hagsmunagęslu fyrir framleišendur landbśnašarvara til aš tryggja framleišslu žeirra".

2021-01-31 (2)Erna bendir į aš: ,,ESB greišir stóran hluta stušnings sķns til bęnda ķ formi styrkja sem ekki eru skilyrtir framleišslu tiltekinna afurša.“

Og spyr sķšan: ,,Af hverju framleiša žį bęndur innan ESB landbśnašarafuršir? Og svariš er: ,,[...]af žvķ aš verš į žeim er nógu hįtt [...] til aš žaš borgi sig aš framleiša." Hśn bendir sķšan į aš ESB ,,tollverndin" sé stillt žannig af aš vilji bęndanna til aš framleiša haldist.

Hśn veltir žvķ fyrir sér hvers vegna framkvęmdastjóri FA hafi kosiš aš vitna ašeins ķ hluta af 19. grein EES samningsins ž.e.a.s. žann hluta, žar sem žvķ er lżst yfir aš menn vilji stefna aš auknu frjįlsręši ķ višskiptum meš landbśnašarafuršir, en framkvęmdastjórinn kjósi ekki aš nefna til skilyršin sem tekin eru fram ķ sömu grein.

Undir lok greinar sinnar bendir Erna į, aš landbśnašarstefna ESB samanstandi af tollvernd, styrkjum og öšru sem sé til ętlaš aš framleišsla haldist uppi og falli ekki nišur fyrir tiltekiš lįgmark.

Oršrétt segir Erna sķšan: ,,žaš er ótrślegt ef einhver telur aš landbśnašarstefna ESB miši ekki aš žvķ aš tryggja višgang landbśnašar og aš fjölbreytt framleišsla landbśnašarafurša eigi sér staš sem vķšast ķ rķkjaheildinni." og bętir žvķ sķšan viš aš žaš sé skrifaš inn ķ Lissabon sįttmįlann sjįlfan.

Nišurlagiš er eftirfarandi: ,,Tollvernd er ein stoš ķ [...] kerfi bandalagsins. Žį lįgmarkskröfu veršur aš gera til žeirra sem gera tillögur um gjörbreytingu į rekstrarumgjörš ķslensks landbśnašar aš žeir segi žį sögu til enda en freisti žess ekki meš hįlfkvešnum vķsum og fagurgala aš afla fylgis viš hugmyndir sem verulegar lķkur eru į aš leiši til samfélagslegrar nišurstöšu sem fęstir landsmenn vilja sjį."

 

Lönd tryggja matvęlaframleišslu sķna af góšum og gildum įstęšum og žaš er ekkert sérstaklega bundiš viš Ķsland, ef einhverjum skyldi hafa dottiš žaš ķ hug. Žjóšir sem ekki bśa viš fęšuöryggi eru ekki ķ góšum mįlum og gott vęri aš hinir dugmiklu kaupmenn okkar hefšu žaš ķ huga.

Ef svo er aš ķslenskur markašur dugi ekki til aš žeir geti fengiš śtrįs fyrir žį athafnažörf sem žeir bśa yfir, žį er alltaf sį möguleiki fyrir hendi aš fį žörfinni fullnęgt į stęrri mörkušum, žvķ žó žjóšinni hafi fjölgaš talsvert undanfarin įr, er hśn enn sem komiš er ekki stęrri en sem svarar einu bęjarfélagi ķ Evrópulöndunum.

Žjóšin okkar er vel upplżst og dugleg og meš sterka atvinnuvegi og landbśnašurinn er einn af žeim. Viš ęttum aš haga žjóšarbśskap okkar žannig aš hann geti starfaš ešlilega og žaš gildir um verslunina sem ašra atvinnuvegi.                                               

 

Żmis fyrirtęki hafa haslaš sér völl į erlendri grundu og įstęšulaust er aš ętla aš hinir kraftmiklu og hugmyndarķku kaupmenn okkar geti ekki gert žaš lķka. Žarna śti er fullt af fólki sem bķšur eftir žvķ aš geta notiš įvaxtanna af dugnaši og śtsjónarsemi žeirra og žó dęmi finnist um aš žeir hafi reynt fyrir sér, žį mį alltaf gera betur og gera meira.


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband